نقشه راه 10 ساله برای نجات پسته از بحران آب و تغییر اقلیم

گون آیدین،صنعت پسته ایران که به‌طور سنتی یکی از ستون‌های اصلی صادرات غیرنفتی و نماد اقتدار کشاورزی کشور در بازارهای جهانی محسوب می‌شود، این روزها با تله اقلیمی دست‌وپنج نرم می‌کند. تقارن تشدید تغییرات آب‌وهوایی با فرونشست سفره‌های زیرزمینی و پیشروی شوری در اراضی باغی، زنگ خطری جدی برای این صنعت استراتژیک به صدا درآورده است.

در چنین شرایطی، گذار از کشاورزی سنتی به مدل‌های هوشمند مبتنی بر دانش روز، نه یک انتخاب، بلکه ضرورتی برای بقاست. طرح جدید جهاد کشاورزی با هدف عبور از بحران‌های ساختاری، تلاش دارد با جایگزینی روش‌های پیشین و تمرکز بر تاب‌آوری اقلیمی، پسته ایران را از یک محصول آسیب‌پذیر به یک الگوی موفق در مدیریت منابع آب تبدیل کند تا شاید طلای سبز ایران بتواند جایگاه متزلزل خود را در بازار جهانی تثبیت کند.

صبا شکراله‌فام، دبیر کمیته تخصصی پسته سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان شرقی در گفت‌وگو با خبرنگاران با اشاره به تهدیدات جدی پیش‌روی صنعت پسته، اظهار داشت: پسته به‌عنوان طلای سبزایران، اکنون با چالش‌های پیچیده‌ای همچون تغییرات اقلیمی، بحران آب و افزایش شوری منابع زیرزمینی مواجه است که حیات این صنعت را با مخاطره جدی روبه‌رو کرده است.

وی با اشاره به نتایج تحلیل SWOT بر روی صنعت پسته ایران، افزود: با وجود مزیت‌های رقابتی مانند کیفیت جهانی و دانش بومی، ضعف در راهبردهای ملی، خرده‌مالکی و استفاده محدود از فناوری‌های نوین، این صنعت را در موقعیت شکننده قرار داده است. شکراله‌فام، شوری آب را حلقه واسطمیان تغییرات اقلیمی و کاهش بهره‌وری باغات دانست و تأکید کرد که تداوم این روند می‌تواند درآمدهای ارزی این بخش را به‌شدت کاهش دهد.

دبیر کمیته پسته سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان شرقی از تدوین یک نقشه راه 10 ساله برای عبور از این بحران خبر داد و گفت: این برنامه در سه فاز تثبیت و آمادگی، تحول و انطباقو تاب‌آوری و مدیریتتدوین شده است که هوشمندسازی پایش شوری و اتصال سامانه‌های آبیاری به مدل‌های اقلیمی از جمله محورهای اصلی آن است.

وی با اشاره به اهداف کمی این سند چشم‌انداز تصریح کرد: کاهش 30 درصدی مصرف آب شیرین، افزایش تاب‌آوری باغات در برابر شوری تا EC هشت، کاهش 50 درصدی خسارت‌های خشکسالی و تثبیت سهم 40 درصدی ایران از بازار جهانی، از اهداف کلان این نقشه راه است.

شکراله‌فام در پایان خاطرنشان کرد: موفقیت این طرح منوط به تأمین منابع مالی پایدار، هماهنگی بین‌دستگاهی و مشارکت فعال باغداران در جایگزینی ارقام مقاوم و پذیرش فناوری‌های نوین است تا بتوان ضمن کاهش فشار بر منابع آب، آینده پسته ایران را در بازارهای جهانی تضمین کرد.

منبع: تسنیم