غربالگری سلامت روان دانشآموزان؛ سدی در برابر آسیبهای اجتماعی
گون آیدین: معاون استاندار آذربایجانشرقی با تأکید بر تقویت طرح «نماد»، خواستار غربالگری مستمر روان دانشآموزان شد.
گون آیدین،مسئله سلامت روان دانشآموزان و شیوع خاموش برخی اختلالات رفتاری در مدارس، از جمله چالشهای خطیر اجتماعی است که غفلت از آن میتواند هزینههای جبرانناپذیری برای آینده کشور به همراه داشته باشد. راهاندازی سامانه «نماد» (نظام مراقبت از آسیبهای اجتماعی دانشآموزان) و خط ملی 1570، نقطه قوتی در حکمرانی آموزشی محسوب میشود که بستر مناسبی برای شناسایی زودهنگام و مداخله بهموقع فراهم کرده است.
با این حال، پاشنه آشیل این طرح، کمبود نیروی متخصص مشاوره در مدارس حاشیه، ضعف پیوند سیستماتیک میان مدرسه و خانواده، و فقدان پایشهای مستمر و اثربخش است. اظهارات اخیر معاون استاندار آذربایجان شرقی نشان میدهد که سیاستگذاران استانی به ضرورت همافزایی دستگاهها و پر کردن این خلأهای ساختاری پی بردهاند؛ رویکردی که اگر از مرحله «تأکید» به «اجرای شبکهای و تأمین اعتبار» برسد، میتواند مدل موفقی از مدیریت بحرانهای روانشناختی نوجوانان را در تبریز و استان رقم بزند.
مرتضی محمدزاده، معاون سیاسی و اجتماعی استاندار آذربایجان شرقی در بازدید میدانی از مرکز مدیریت مشاوره و روانشناختی استان، سامانه «نماد» و مرکز مشاوره تلفنی 1570، روند شناسایی دانشآموزان در معرض خطر و نحوه مداخلات تخصصی مشاوران آموزش و پرورش را مورد ارزیابی دقیق قرار داد.
وی در این نشست تخصصی، با تأکید بر اهمیت استراتژیک شناسایی زودهنگام آسیبهای روانی در مدارس اظهار داشت: مداخلات پیشگیرانه میتواند از بروز بسیاری از بحرانهای اجتماعی و روانی در سنین بالاتر جلوگیری کند؛ این مهم، ضرورت همافزایی هرچه بیشتر میان نظام سلامت و آموزش و پرورش را بیش از پیش آشکار میسازد.
معاون سیاسی و اجتماعی استاندار آذربایجان شرقی اختلالات رفتاری را پدیدهای چندعاملی دانست و تصریح کرد: غربالگری، اصلیترین ابزار ما برای شناسایی عوامل خطر و زمینهساز این اختلالات است. غربالگری سلامت روان باید از یک اقدام مقطعی خارج شده و بهعنوان بخشی جداییناپذیر از نظام حکمرانی سلامت، جایگاه مشخصی در سیاستگذاریهای کلان داشته باشد تا بتوانیم نوع مداخلات روانشناختی را بهدرستی انتخاب و اعمال کنیم.
محمدزادهبا اشاره به لزوم آسیبشناسی طرحهای اجرایی گفت: ارتقای کارایی طرح «نماد» نیازمند ارزیابی علمی، پایش مستمر عملکرد مجریان و مقایسه دقیق نتایج بهدستآمده با اهداف پیشبینیشده است تا نقاط ضعف احتمالی برطرف شود.
وی، بالا بردن سطح آگاهی و تابآوری دانشآموزان را شاهکلید پیشگیری از آسیبهای اجتماعی خواند و افزود: توسعه خدمات مشاورهای در مدارس، آموزش کاربردی مهارتهای زندگی، کمک به مدیریت هیجانات، تبیین واقعیتهای جامعه و تزریق نشاط و امید، از ارکان اصلی ارتقای سلامت رفتاری نسل آینده است.
معاون استانداردر بخش دیگری از سخنان خود، خانواده را حلقه مکمل نظام آموزشی دانست و خاطرنشان کرد: ایجاد محیطی امن و ارتباطی حمایتی میان والدین و فرزندان، بهویژه در مقاطع حساس رشد، مؤثرترین سد در برابر رفتارهای خودآسیبرسان است. در همین راستا، مدارس و مراکز مشاوره مکلفاند با ارتقای سواد سلامت روان والدین، زمینه رشد روانی سالم را در بستر خانواده و مدرسه بهصورت توأمان فراهم کنند.
گفتنی است؛ مرکز مدیریت مشاوره و روانشناختی دانشآموزان در استان، با بهرهگیری از سامانه نماد و خط تلفنی 1570، بهصورت تخصصی مسئولیت رصد، پایش و مداخله در بحرانهای روانشناختی و آسیبهای اجتماعی دانشآموزان را بر عهده دارد.
منبع: تسنیم
